ÖDEM: ŞİŞLİKLERİN GİZEMİNİ ÇÖZMEK İÇİN BİLMENİZ GEREKENLER
Ödem, genellikle alt ekstremitelerde görülen, ancak vücutta genel şişlik ya da el ve yüz şişliği ile de tanımlanan, sıvı birikmesi ile karakterize şişliklerdir.
İÇERİSİNDE "ÖDEM" BULUNAN TÜM TANIMLAR AYNI MIDIR?
Lenf ödem: Lenfatik sistemin hasarı veya normaldışı çalışması sonucu oluşan, lenf sıvısının dokularda birikmesiyle görülen şişliklerdir.
Lipödem: Anormal yağ birikimiyle görülen, genellikle genetik bir durumdur. Daha çok bacaklarda ve kollarda görülen, ağrılı şişliklerdir.
Ödem, vücutta sıvı birikimi ile ortaya çıkan rahatsız edici bir durumdur. Peki, neden oluşur ve nasıl önlenir?
NEDENLERİ ;
- Fazla tuz tüketimi
- Az su tüketimi
- Hareketsizlik
- İlaçlar
- Hormonal değişiklikler
- Gebelik
- Regl (Adet ) dönemi
- Kalp,böbrek,karaciğer hastalıkları
- Alerjik durumlar
- Hava değişiklikleri
- Beslenme eksiklikleri
BELİRTİLERİ ;
- Gözle görülür şişlikler
- Cilt renginde değişiklik
- Parlak, gergin cilt
- Hareket kısıtlığı
- Şişlik olan bölgeye bastırıldığında, ciltte geçici olarak bir çukur oluşması
- Ağrı
TANI: Genellikle hastanın şikâyetleri ve anamnezi ile doktorun fiziki muayenesi doğrultusunda tanı konulur.
TEDAVİ: Altta yatan nedenler, hastanın anamnezi ve ödemin şiddetine bağlı olarak değişir. Gerekli durumlarda ilaç tedavisi ile devam edilse de, ödem yönetiminde öncelik beslenme ve fiziksel aktivite ile tedavi sürecine başlamak ve yaşam tarzını değiştirmektir.
ÖDEM VE BESLENME
- Tuz tüketimini azaltmak/sınırlandırmak
- Yeterince su içmek
- İşlenmiş gıdalardan uzak durmak
- Muz,avokado gibi potasyumdan zengin besinleri tüketmek
- Kabak çekirdeği,yeşil yapraklı sebzeler vs gibi magnezyum kaynaklarını tüketmek
- Anti – inflamatuar besinleri tüketmek
- Omega 3 yağ asitleri tüketimini arttırmak
- Trans yağ sınırlandırmak
- Sodyumu sınırlandırmak
- Kafein ve alkol tüketiminden uzak durmak
- Lif alımını arttırmak
- Kalsiyum ve D vitamini eksikliğini kontrol etmek
ÖDEM VE FONKSİYONEL BESİNLER
Fonksiyonel besinler, sağlığı destekleyici veya hastalık riskini azaltıcı özellikleri olan, besin değerinin ötesinde sağlık yararları sağlayan gıdalardır. Bu besinler, yalnızca temel besin ögelerini sağlamakla kalmaz, aynı zamanda vücudun fonksiyonlarını iyileştirebilir ve çeşitli sağlık sorunlarının önlenmesine yardımcı olabilir.
- Tatlı patates ( potasyum açısından zengindir.)
- Yaban mersini ( antioksidan ve anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Zencefil ( antioksidan ve anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Zerdeçal (Anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Avokado ( potasyum açısından zengindir.)
- Keten tohumu (zengin lif içeriği ve omega 3 içeriği yüksektir.)
- Ananas (bromelain enzimi ile ödeme etkilidir ve anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Karpuz ( yüksek su içeriğine sahiptir.)
- Salatalık ( yüksek su içeriğine sahiptir ve diüretiktir.)
- Kiraz sapı çayı ( diüretiktir,antioksidan ve anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Yeşil çay ( antioksidan ve anti – inflamatuar özellik taşır.)
- Pancar (yüksek potasyum ve antioksidan içeriğine sahiptir.)
- Roka (yüksek potasyum içeriğine sahiptir.)
- Badem (magnezyum açısından zengindir.)
Ödemi yönetmek için bütüncül bir yaklaşım, beslenme, fiziksel aktivite, su tüketimi ve takviyeler gibi farklı stratejilerin bir arada kullanılmasını gerektirir. Bu yöntemler, hem ödem semptomlarının hafifletilmesine hem de genel sağlığın desteklenmesine yardımcı olabilir. Her bireyin durumu farklı olduğundan, kişisel ihtiyaçlara uygun bir plan oluşturmak için sağlık profesyonelleri ile iş birliği yapmak en doğrusu olacaktır.
Kaynakça:
Santos, D., O'Hara, T., & Ribeiro, C. (2022). Efficacy of dietary interventions on edema: A systematic review. PLOS ONE, 17(1), e0260742. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0260742
ŞAHİN, A. SIVI TEDAVİSİ VE BESLENME.
Asil, E., & Yıldız, E. (2017). Kalp Yetersizliği Hastalarında Beslenme Durumunun Belirlenmesi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 45(3), 273-277.
Örüm, M. H. (2020). Antipsikotik İlaçlar ve Periferik Ödem: Bir Derleme. Medical Records, 2(2), 39-43.
BATI, S. (2022). BESLENME HASTALIKLARI. Beslenme ve Diyetetikte Biyopsikososyal Konulara Multidisipliner Yaklaşım, 27.
Trayes, K. P., Studdiford, J. S., Pickle, S., & Tully, A. S. (2013). Edema: diagnosis and management. American family physician, 88(2), 102-110.
Villeco, J. P. (2012). Edema: a silent but important factor. Journal of Hand Therapy, 25(2), 153-162.